Adviesrapport

Actueel

Adviesrapport

Op vrijdag 21 juni 2024 is ons adviesrapport: ‘Inhoudelijke communicatie ouders en jeugdigen versterken op het snijvlak van het vrijwillige en gedwongen kader’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Mijn collega Richella Kreuning en ik hebben er hard aan gewerkt, samen met een groot aantal mensen ‘uit het veld’ (zoals dat heet) en Universiteit Leiden (dank Marielle, Renske en Marike!).

We hebben in totaal 14 situaties onderzocht waarin ouders en jeugdigen kunnen terechtkomen en waarin het niet altijd duidelijk is of de hulp nog vrijwillig is, terwijl het dat wettelijk gezien wel zo is. Voorbeelden zijn: ‘Je hulpverlener wil er een instantie bijhalen omdat hij zich zorgen maakt’, ‘Je wilt dat je kind (tijdelijk) ergens anders gaat wonen’, ‘Je bent het niet eens met je ouders over de hulpverlening’ en ‘Veilig Thuis doet een onderzoek’.

Daaraan voorafgaand hebben we een aantal vragen beantwoord: wat is eigenlijk ‘ouderlijk gezag’? Wat mag je van een hulpverlener verwachten? Wat is ‘toestemming geven’, en waarvoor geef je dat eigenlijk? Wat gebeurt er als je geen toestemming geeft? Wat kun je doen als je het ergens niet mee eens bent?

We zijn bij de bespreking van deze situaties en onderwerpen uitgegaan van wat er in de wet staat. Want de wet geeft rechten (en verantwoordelijkheden trouwens…) aan ouders en jeugdigen. Dat bleek in de bespreking best wat discussies op te leveren. “Heb je dan geen recht op een goede bejegening van de hulpverlener?”, was bijvoorbeeld een vraag. Of: “Heb je dan geen recht op een bepaalde kwaliteit van de hulpverlening?”

Ja en nee.
Gelukkig staan er in de wet een paar zaken die wel te maken hebben met bejegening en kwaliteit. Zo heb je er recht op dat de hulpverlener jou informeert over bijvoorbeeld het doel van de hulp, welke gevolgen de hulp kan hebben, welke andere soorten hulp misschien ook kunnen. Staat letterlijk in de wet. Maar de wet laat zich niet uit over het uiten van dreigementen (als je niet doet wat ik zeg, doe ik een melding bij Veilig Thuis). En in de wet staat ook niet dat een hulpverlener zijn afspraken moet nakomen. Je hebt in dit soort situaties als ouders en jeugdigen overigens wel het recht om een klacht in te dienen over het gedrag van de hulpverlener.

We hebben behalve de 14 situaties en de genoemde (en andere) vragen ook nagedacht over de vraag wat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zou kunnen doen om de informatiepositie van ouders en jeugdigen daadwerkelijk te versterken. Het helpt natuurlijk als het veld en de wetenschap in gewonemensentaal die rechten eens netjes op een rijtje zetten, zoals we nu gedaan hebben. Maar, hoe krijg je die informatie nu bij de ouders en jeugdigen en hoe zorg je ervoor dat alle organisaties die betrokken zijn bij de hulp, hen goed en volledig informeren?
En: hoe kun je als VWS stimuleren dat hulpverleners de ouders en jeugdigen goed bejegenen?

We hebben VWS een paar adviezen gegeven:

  1. Blijf intensief in contact met alle betrokken organisaties en bewaak de juistheid van de informatie die zij aan ouders en jeugdigen verstrekken;
  2. Ga met beroepsgroep-organisaties in gesprek om het belang van goede informatieverstrekking aan ouders en jeugdigen onder de aandacht van de hulpverleners te brengen;
  3. Richt een eigen website in voor ouders en jeugdigen met juiste en volledig informatie over hun rechten en verantwoordelijkheden; Zoek ook aansluiting bij andere initiatieven die publieksdiensten beschrijven (zoals www.steffie.nl);


We hebben in ons adviesrapport nog maar eens gewezen op het negatieve effect van de hoge maatschappelijke verwachtingen over de hulpverlening. Die leiden er nogal eens toe dat hulpverleners zich gedwongen voelen om de grens over te gaan van vrijwillig naar min of meer dwang (dat wordt dan drang genoemd), zonder dat ze daartoe de bevoegdheid hebben. Ze dragen er door die houding actief aan bij dat ouders en jeugdigen hun wettelijke rechten niet durven uit te oefenen. En daarmee verzwakken hulpverleners hun informatiepositie. We hebben daarom voorgesteld dat VWS een actieve rol zou moeten spelen bij het temperen van te hoge maatschappelijke verwachtingen.

Het hele adviesrapport kun je hier lezen.

VMTraining_Logo_Algemeen_FullColor_S

Onderdeel van VanMontfoort

Wij ondersteunen jouw professionele
groei binnen het sociaal domein.

Bedankt!

Wij hebben je
bericht ontvangen.

We zullen zo snel mogelijk contact met je opnemen.